अमळनेर: स्वच्छतेचा संदेश देत घरोघरी जाऊन कचरा संकलित करणाऱ्या अमळनेर नगरपालिकेची कचरा संकलन यंत्रणा सध्या स्वतःच 'आजारी' पडली आहे. शहराला स्वच्छतेची गरज असताना, येथील तब्बल निम्म्या घंटागाड्या भंगार अवस्थेत उभ्या असल्याने कचरा संकलनाचा पुरता बोजवारा उडाला आहे. यामुळे शहराच्या अनेक भागांत कचऱ्याचे ढीग साचले असून, नागरिकांचे आरोग्य धोक्यात आले आहे, तर नगरपालिकेच्या कारभारावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
अमळनेर शहर हे स्वच्छतेसाठी ओळखले जावे अशी अपेक्षा असताना, सद्यस्थिती पूर्णपणे उलट आहे. शहराच्या वाढत्या विस्तारानुसार आणि लोकसंख्येनुसार कचरा संकलनासाठी २२ घंटागाड्यांची आवश्यकता आहे. मात्र, प्रशासनाच्या दुर्लक्षामुळे किंवा नियोजनाच्या अभावामुळे यापैकी निम्म्या म्हणजे सुमारे ११ गाड्या सध्या डेपोमध्ये धूळ खात पडल्या आहेत. या गाड्या तांत्रिक बिघाडामुळे बंद पडल्या असून, त्यांची दुरुस्ती करण्याची कोणतीही ठोस उपाययोजना केली जात नसल्याचे चित्र आहे.
'आजारी' यंत्रणेचे धिंडवडे: अर्ध्या गाड्या डेपोत धूळ खात
जेव्हा एखादी यंत्रणा स्वतःच आजारी पडते, तेव्हा तिच्याकडून चांगल्या कामाची अपेक्षा कशी करता येणार? अमळनेर नगरपालिकेची सध्याची स्थिती हीच आहे. शहरात कचरा गोळा करण्याचे काम करणाऱ्या २२ पैकी केवळ निम्म्याच गाड्या सध्या कार्यरत आहेत. या कार्यरत गाड्यांवर कामाचा प्रचंड ताण येत आहे. एका गाडीला अनेक प्रभागांमध्ये कचरा गोळा करावा लागत असल्याने, अनेक प्रभागांत दोन ते तीन दिवस घंटागाडी पोहोचत नसल्याच्या तक्रारी नागरिकांकडून सातत्याने येत आहेत. परिणामी, नागरिक कचरा रस्त्यावर किंवा मोकळ्या जागांवर टाकण्यास मजबूर होत आहेत, ज्यामुळे शहरात ठिकठिकाणी कचऱ्याचे मोठे ढीग साचले आहेत.
"नगरपालिकेने स्वच्छतेची मोहीम राबवावी अशी आमची अपेक्षा आहे, पण इथे तर घंटागाडीच येत नाही. दोन-दोन दिवस कचरा घरात ठेवावा लागतो. कधीकधी तर नाईलाजाने रस्त्यावर टाकावा लागतो. यामुळे दुर्गंधी तर पसरतेच, पण रोगराईची भीती वाटते."
- एका रहिवाशाची प्रतिक्रिया
नागरिकांच्या आरोग्याचा प्रश्न गंभीर
शहरातील विविध चौकांत, मुख्य रस्त्यांच्या कडेला आणि निवासी भागांमध्ये कचऱ्याचे ढीग साचल्यामुळे दुर्गंधीचे साम्राज्य पसरले आहे. या कचऱ्यामुळे डास, माश्या आणि इतर कीटकांचा उपद्रव वाढला आहे, ज्यामुळे डेंग्यू, मलेरिया, गॅस्ट्रो यांसारख्या साथीच्या रोगांचा धोका निर्माण झाला आहे. विशेषतः लहान मुले आणि वृद्धांच्या आरोग्यासाठी ही परिस्थिती अत्यंत घातक ठरत आहे. स्वच्छतेच्या बाबतीत अमळनेरची प्रतिमा मलिन होत असून, नागरिकांमध्ये प्रशासनाविरोधात तीव्र नाराजी व्यक्त केली जात आहे.
तत्काळ दुरुस्ती आणि नियोजनाची गरज
या गंभीर स्थितीवर नगरपालिकेने तात्काळ लक्ष घालून बंद पडलेल्या घंटागाड्यांची दुरुस्ती करावी आणि कचरा संकलनाची प्रभावी यंत्रणा पूर्ववत करावी अशी नागरिकांची मागणी आहे. केवळ स्वच्छतेचा संदेश देऊन उपयोग नाही, तर त्याची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी होणे गरजेचे आहे. नगरपालिकेने या समस्येचे गांभीर्य ओळखून, नागरिकांच्या आरोग्याला प्राधान्य देत तातडीने उपाययोजना कराव्यात, अशी अपेक्षा आहे. अन्यथा, स्वच्छ अमळनेरचे स्वप्न केवळ स्वप्नच राहील आणि शहराला आरोग्याच्या मोठ्या संकटाला सामोरे जावे लागेल.
