मराठ्यांची स्वामीनिष्ठा आणि शौर्याची गाथा: 'मरणालाही मगरमिठी' मारणाऱ्या प्रतापरावांचा इतिहास

निंब (लोकमन न्यूज): मराठ्यांनी एकदा ठरवलं, की ते मरणालासुद्धा हसत हसत मगरमिठी मारतात, हे सिद्ध करणारा तो एक ऐतिहासिक दिवस! स्वराज्याचे सरसेनापती प्रतापराव गुजर आणि त्यांच्या सहा निष्ठावंत शिलेदारांनी नेसरीच्या रणसंग्रामात दाखवलेले अद्वितीय शौर्य आणि दिलेले सर्वोच्च बलिदान महाराष्ट्राच्या इतिहासात कायमचे सुवर्णाक्षरांनी कोरले गेले आहे. ही केवळ एक लढाई नव्हती, तर निष्ठा, पराक्रम आणि आत्मसमर्पणाची एक अजरामर गाथा होती.

उमराणीतील जीवदान अन् खानाची बेईमानी

कथा सुरू होते उमराणीच्या लढाईतून, जिथे सरसेनापती प्रतापराव गुजरांनी खासा बहलोल खानाला जीवदान दिले होते. परंतु विश्वासघातकी खानाने आपली वचनबद्धता मोडून पुन्हा स्वराज्यावर शिवाजी महाराजांच्या विरोधात चाल केली. खानाच्या या बेईमानीची बातमी जेव्हा महाराजांपर्यंत पोहोचली, तेव्हा महाराजांनी प्रतापरावांना एक खरमरीत पत्र पाठवले. राज्याभिषेक सोहळा तोंडावर असताना, महाराजांचे ते कठोर शब्द प्रतापरावांच्या जिव्हारी लागले: "बहलोल येतो, त्याची गाठ घालून, बुडवून फत्ते करणे, नाहीतर तोंड न दाखवणे...". हे शब्द ऐकून प्रतापरावांच्या भाल्यावरची पकड अधिकच घट्ट झाली आणि त्यांच्या डोळ्यातून रागाच्या ठिणग्या पडू लागल्या.

मृत्यूच्या खाईत सात वाघांची झेप!

नेसरीच्या दिशेने दौडत येणाऱ्या बहलोल खानाची अवाढव्य फौज पाहून प्रतापरावांनी आवेशात घोड्याला टाच मारली. मुख्य फौज मागेच होती, पण सरसेनापती एकटेच मृत्यूच्या दाढेत जात आहेत हे पाहून त्यांचे सहा निष्ठावंत शिलेदारही कसलाही विचार न करता त्यांच्यामागे धावले. समोर साक्षात मृत्यू उभा ठाकला आहे हे माहीत असतानाही, त्या सहा वीरांनी 'कुठे आणि का?' असा एकही प्रश्न विचारला नाही. त्यांची निष्ठा आणि प्रेम इतके गडद होते की, मरणाची भीती त्यांना शिवलीही नाही.

अमर झाली नेसरीची खिंड!

हजारोच्या संख्येने असलेल्या शत्रूच्या कळपात हे सात वाघ घुसले. त्यांच्या हातातल्या तलवारी सपासप फिरू लागल्या आणि पराक्रमाची शर्थ झाली. स्वतः प्रतापराव रणमार्तंडाचे रूप घेऊन शत्रूवर तुटून पडले होते. पण संख्याबळाच्या आणि कपटाने लढणाऱ्या शत्रूसमोर हा आवेश फार काळ टिकणे शक्य नव्हते. अखेर, एकेक वीर स्वराज्यासाठी धारातीर्थी पडू लागला. प्रतापरावांसह ते सातही वीर स्वराज्यासाठी हुतात्मे झाले. निष्ठा, प्रेम, जबाबदारी आणि प्रतिष्ठेची ती एक अविस्मरणीय गाथा होती. या सात जणांच्या रक्ताने नेसरीची खिंड पावन झाली आणि कायमची अजरामर झाली.

स्वराज्यासाठी दिलेले हे सर्वोच्च बलिदान आजही प्रत्येक मराठी माणसाच्या अंगावर अभिमानाचा शहारा आणते. याच ऐतिहासिक आणि अंगावर काटा आणणाऱ्या घटनेतून "वेडात मराठे वीर दौडले सात" हा वाक्प्रचार रूढ झाला, जो आजही पिढ्यानपिढ्या प्रेरणा देत आहे आणि महाराष्ट्राच्या इतिहासात सुवर्ण अक्षरांनी कोरला गेला आहे.