प्रतिनिधी..लोकमन् न्यूज. निंब अमळनेर.महाराष्ट्र: महाराष्ट्राच्या राजकारणात 'दादा' म्हणून ओळखले जाणारे अजित पवार हे एक असे व्यक्तिमत्व आहे, ज्यांनी आपल्या राजकीय कारकिर्दीत अनेक विक्रम नोंदवले आहेत. यातील एक महत्त्वाचा विक्रम म्हणजे त्यांनी तब्बल सहा वेळा राज्याचे उपमुख्यमंत्री पद भूषवले आहे. हा एक असा टप्पा आहे, जो महाराष्ट्राच्या राजकीय इतिहासात क्वचितच पाहायला मिळतो आणि त्यांच्या राजकीय दूरदृष्टी, प्रशासकीय पकड आणि बदलत्या समीकरणात स्वतःला जुळवून घेण्याच्या क्षमतेची साक्ष देतो. त्यांच्या या विक्रमी राजकीय प्रवासाची 'लोकमान न्यूज' घेत आहे सविस्तर दखल.
अजित पवार यांचा जन्म २२ जुलै १९५९ रोजी झाला. महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांचे ते पुतणे आहेत. सुरुवातीला सहकारी साखर कारखान्यांच्या माध्यमातून आणि नंतर पुणे जिल्हा परिषदेच्या राजकारणातून त्यांनी सक्रिय राजकारणात प्रवेश केला. १९९१ साली बारामती लोकसभा मतदारसंघातून ते खासदार म्हणून निवडून आले, परंतु नंतर त्यांनी हे पद सोडले आणि बारामती विधानसभा मतदारसंघातून निवडणूक लढवून आमदार झाले. तेव्हापासून ते सातत्याने बारामतीचे प्रतिनिधित्व करत आहेत.
राजकीय प्रवासाची सुरुवात आणि राष्ट्रवादीतील वाढ
अजित पवार यांनी आपली राजकीय कारकीर्द जिल्हा परिषदेपासून सुरू केली असली तरी, लवकरच त्यांनी राज्य पातळीवर आपले स्थान निर्माण केले. राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या स्थापनेनंतर ते शरद पवारांच्या अत्यंत विश्वासू सहकाऱ्यांपैकी एक म्हणून उदयास आले. पक्षाच्या अंतर्गत कामकाजात आणि संघटनेवर त्यांची मजबूत पकड नेहमीच राहिली आहे. जलसंपदा, ऊर्जा, अर्थ आणि नियोजन यांसारख्या महत्त्वाच्या खात्यांचा कार्यभार त्यांनी अनेकवेळा सांभाळला आहे, ज्यामुळे प्रशासनावर त्यांची चांगली पकड असल्याचे दिसून येते.
उपमुख्यमंत्रिपदाचा विक्रमी प्रवास: एक विश्लेषण
अजित पवार यांनी महाराष्ट्राच्या राज्याच्या उपमुख्यमंत्रिपदाची जबाबदारी सहा वेगवेगळ्या वेळी सांभाळली आहे, जो एक दुर्मिळ राजकीय विक्रम आहे. त्यांचा हा प्रवास विविध राजकीय पक्षांसोबत आणि वेगवेगळ्या परिस्थितीतून घडला आहे:
- नोव्हेंबर १९९९ - डिसेंबर २००३: विलासराव देशमुख यांच्या नेतृत्वाखालील काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेस आघाडी सरकारमध्ये ते प्रथम उपमुख्यमंत्री झाले.
- डिसेंबर २००३ - नोव्हेंबर २००४: सुशीलकुमार शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील आघाडी सरकारमध्ये उपमुख्यमंत्री म्हणून कार्यरत राहिले.
- नोव्हेंबर २००४ - नोव्हेंबर २००९: विलासराव देशमुख यांच्या नेतृत्वाखालील आघाडी सरकारमध्ये ते पुन्हा उपमुख्यमंत्री झाले.
- नोव्हेंबर २००९ - सप्टेंबर २०१४: अशोक चव्हाण आणि त्यानंतर पृथ्वीराज चव्हाण यांच्या नेतृत्वाखालील आघाडी सरकारमध्ये त्यांनी उपमुख्यमंत्रिपदाची धुरा सांभाळली.
- २३ नोव्हेंबर २०१९ - २६ नोव्हेंबर २०१९: देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखालील भाजप सरकारमध्ये अल्पकाळासाठी उपमुख्यमंत्री झाले.
- ३० डिसेंबर २०१९ - २९ जून २०२२: महाविकास आघाडी सरकारमध्ये उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारमध्ये उपमुख्यमंत्री राहिले.
- २ जुलै २०२३ - सध्या: मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना (शिंदे गट), भाजप आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) यांच्या युती सरकारमध्ये ते सध्या उपमुख्यमंत्री म्हणून कार्यरत आहेत.
अजित पवार यांचा राजकीय प्रवास हा केवळ सत्तेच्या समीकरणांपुरता मर्यादित नाही, तर तो महाराष्ट्राच्या विकासाच्या आणि प्रशासकीय सुधारणांच्या अनेक टप्प्यांशी जोडलेला आहे. जलसंपदा मंत्री म्हणून त्यांची कामे असोत किंवा अर्थमंत्री म्हणून राज्याच्या तिजोरीचे नियोजन असो, त्यांच्या कार्यशैलीचा ठसा उमटलेला दिसतो.
'दादां'ची कार्यशैली आणि राजकीय दूरदृष्टी
अजित पवार हे त्यांच्या कठोर प्रशासकीय कार्यशैली, जलद निर्णय घेण्याची क्षमता आणि स्पष्टवक्तेपणासाठी ओळखले जातात. कार्यकर्त्यांशी थेट संवाद साधून त्यांची कामे मार्गी लावण्याची त्यांची पद्धत त्यांना जनमानसात लोकप्रिय करते. त्यांच्याकडे दूरदृष्टी असलेला प्रशासक आणि एक कुशल संघटक म्हणून पाहिले जाते. विरोधकांवर टीका करताना ते कधीही मागे हटत नाहीत, पण त्याचवेळी विकासाच्या मुद्द्यांवर ते नेहमीच आग्रही असतात.
महाराष्ट्राच्या राजकारणातील त्यांचे स्थान
सहा वेळा उपमुख्यमंत्रिपद भूषवण्याचा विक्रम अजित पवार यांच्या राजकीय कौशल्याची आणि महाराष्ट्राच्या राजकारणातील त्यांच्या अढळ स्थानाची साक्ष देतो. बदलत्या राजकीय परिस्थितीत स्वतःला टिकवून ठेवण्याची आणि महत्त्वाचे पद मिळवण्याची त्यांची क्षमता वाखाणण्याजोगी आहे. त्यांच्या या प्रवासाने महाराष्ट्राच्या राजकारणाला एक वेगळी दिशा दिली आहे आणि आगामी काळातही त्यांचे निर्णय आणि भूमिका राज्याच्या राजकारणावर मोठा प्रभाव टाकतील, यात शंका नाही.
