कमी पावसावरील पेरणी ठरेल आत्मघातकी! वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाचे हवामानशास्त्र विभाग प्रमुख डॉ. कैलास डाखोरे यांनी बळीराजाला मोलाचा सल्ला दिला आहे की, सुरुवातीच्या कमी पावसावर किंवा केवळ जमिनीचा वरचा थर ओला झाला म्हणून घाईघाईत पेरणी केल्यास बियाणे सडून जाण्याचा मोठा धोका असतो. यामुळे शेतकऱ्यांवर थेट 'दुबार पेरणीचे' भीषण संकट ओढवू शकते, ज्याच्यामुळे आधीच आर्थिक संकटात असलेल्या शेतकऱ्यांचे अतोनात नुकसान होईल. 🌪️
पेरणीसाठी काय आहे ७५ ते १०० मिमीचा सुवर्ण नियम? कृषी विद्यापीठाच्या निर्देशानुसार, जोपर्यंत शेतामध्ये किमान ७५ mm ते १०० mm (मिलीमीटर) इतका मुसळधार आणि शाश्वत पाऊस पडत नाही, तोपर्यंत जमिनीच्या पोटात बियाणे अंकुरित होण्यासाठी आवश्यक असणारी पुरेशी ओल आणि थंडपणा निर्माण होत नाही. कमी पावसात जमिनीच्या आत उष्णतेची वाफ तयार होते, जी कोवळ्या पिकांना आणि बियाण्यांना जाळून टाकते. म्हणूनच, ७५ ते १०० मिमी पाऊस झाल्याशिवाय कोणत्याही परिस्थितीत बियाणे जमिनीत टोचू नये. 🌾
शेतकऱ्यांनी घ्यावयाची काळजी - कृषी विद्यापीठाचा ५ कलमी कानमंत्र: मान्सूनपूर्व पावसावर पेरणी पूर्णपणे टाळा: २९ मेपर्यंत पडणारा पाऊस हा मान्सूनपूर्व म्हणजेच वळीवाचा पाऊस असेल. हा पाऊस सर्वदूर सारखा नसतो, त्यामुळे याच्यावर विसंबून पेरणीचे धाडस करू नका. जमीन किमान ६ ते ७ इंच खोल भिजली आहे का, याची प्रत्यक्ष खात्री करूनच पुढील निर्णय घ्यावा. अधिकृत बियाण्यांचीच निवड करा: पेरणीची घाई करण्यापेक्षा सध्याच्या काळात केवळ अधिकृत केंद्रांवरूनच प्रमाणित बियाणे आणि खतांची खरेदी करून ठेवावी आणि पेरणीपूर्वी त्यांना बीजप्रक्रिया आवर्जून करावी. हवामान अंदाजाचे नियमित निरीक्षण करा: तुमच्या परिसरातील हवामान कशा पद्धतीचे राहील, याची रोजची माहिती घेऊनच पुढील शेतीकामांचे नियोजन करा. आर्थिक नुकसान टाळा: बाजारात बियाणे आणि खतांचे दर गगनाला भिडले आहेत. एकदा पेरणी उलटली की शेतकऱ्यांचे कंबरडे मोडते, त्यामुळे संयम बाळगूनच शेतीचे नियोजन करावे. 🌈
थोडक्यात सांगायचे तर, यंदा मान्सून वेळेआधी येत असल्यामुळे शेतकऱ्यांना पेरणीसाठी भरपूर वेळ मिळणार आहे. त्यामुळे सुरुवातीलाच बियाणे आणि खतांवर केलेला खर्च वाया जाऊ नये म्हणून शेतकऱ्यांनी संयम बाळगणे गरजेचे आहे. निसर्गाची पूर्ण साथ मिळाल्यानंतर आणि १०० मिमीचा टप्पा पार पडल्यानंतरच आपल्या शेतात खऱ्या अर्थाने पेरणीचा उत्सव सुरू करावा, असे आवाहन 'लोकमन न्यूज'च्या वतीने करण्यात येत आहे. 🌱
🌻 हवामानातील बदलांचा शेतकऱ्यांना फायदा
महाराष्ट्रातील शेतकरी बांधवांसाठी खरीप हंगामाच्या तोंडावर एक अत्यंत महत्त्वाची आणि सावध करणारी हवामान अपडेट समोर आली आहे. राज्यात मान्सूनपूर्व (Pre-Monsoon) पावसाची सुरुवात अतिशय सकारात्मक होण्याची चिन्हे असून, यंदा मान्सून महाराष्ट्रात नेहमीपेक्षा काही दिवस आधीच दाखल होऊ शकतो, असा अंदाज हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे. आगामी २९ मेपर्यंत राज्यातील अनेक भागांत विजांच्या कडकडाटासह मान्सूनपूर्व पाऊस पडण्याची दाट शक्यता आहे. यामुळे उन्हाच्या काहिलीने होरपळलेल्या शेतकरी वर्गात आनंदाचे वातावरण निर्माण झाले असले, तरी कृषी विद्यापीठाने मात्र शेतकऱ्यांना पेरणीची अजिबात घाई न करण्याचा कडक इशारा दिला आहे. 🌻
📊 शेतकऱ्यांना कोणती काळजी घ्यावी लागणार आहे?
- मान्सूनपूर्व पावसावर पेरणी पूर्णपणे टाळा
- जमीन किमान ६ ते ७ इंच खोल भिजली आहे का, याची प्रत्यक्ष खात्री करूनच पुढील निर्णय घ्यावा
- अधिकृत बियाण्यांचीच निवड करा
- हवामान अंदाजाचे नियमित निरीक्षण करा
- आर्थिक नुकसान टाळा
थोडक्यात सांगायचे तर, यंदा मान्सून वेळेआधी येत असल्यामुळे शेतकऱ्यांना पेरणीसाठी भरपूर वेळ मिळणार आहे. त्यामुळे सुरुवातीलाच बियाणे आणि खतांवर केलेला खर्च वाया जाऊ नये म्हणून शेतकऱ्यांनी संयम बाळगणे गरजेचे आहे. निसर्गाची पूर्ण साथ मिळाल्यानंतर आणि १०० मिमीचा टप्पा पार पडल्यानंतरच आपल्या शेतात खऱ्या अर्थाने पेरणीचा उत्सव सुरू करावा, असे आवाहन 'लोकमन न्यूज'च्या वतीने करण्यात येत आहे. 🌱



